Gerund mi, infinitive mi

Dil bilgisi boşluklarında, cloze içinde ve çeviride.

in, on, at, of, for, about, without, by gibi edatlardan sonra fiil daima -ing biçimindedir. Bu kural istisnasızdır ve tek başına şık eler.

• The council is responsible for ————boşlukpublishing the results within thirty days.

  Boşluğu aç

  'for' bir edattır; ardından fiil -ing alır.

look forward to, object to, lead to, contribute to, be used to, be accustomed to kalıplarındaki 'to' bir edattır; kendisinden sonra V1 değil -ing gelir.

• We are looking forward to ————boşlukhearing from you before the end of the month.

  Boşluğu aç

  'look forward to' kalıbındaki 'to' edattır.

• Better insulation can lead to ————boşlukreducing energy costs considerably.

  Boşluğu aç

  'lead to' kalıbındaki 'to' da edattır.

-ing alanlar: avoid, enjoy, consider, suggest, deny, mind, postpone, risk, practise. to V1 alanlar: decide, manage, afford, refuse, promise, agree, fail, offer, tend.

• The council is considering ————boşlukextending the scheme for another year.

  Boşluğu aç

  'consider' -ing alan fiillerdendir.

• The department could not afford ————boşlukto open a second laboratory.

  Boşluğu aç

  'afford' to V1 alan fiillerdendir.

stop doing (o eylemi bırakmak) / stop to do (o eylemi yapmak için durmak); remember doing (yaptığını hatırlamak) / remember to do (yapmayı unutmamak); regret doing (pişman olmak) / regret to say (üzülerek bildirmek).

• She stopped ————boşlukreading the instructions once she realised they were outdated.

  Boşluğu aç

  Okumayı bıraktı. 'stopped to read' okumak için durduğu anlamına gelirdi.

want, ask, allow, enable, encourage, expect, force, persuade, require ve warn gibi fiillerde eylemi yapacak kişi fiilin nesnesi olur ve ardından to V1 gelir: “The rules require applicants to submit a CV.” want bu anlamda that-cümleciği almaz; suggest ise bu kalıba hiç girmez: “suggest them to leave” değil, “suggest that they leave” denir. allow, permit, advise ve recommend nesnesiz kullanıldığında -ing alır: “The museum does not allow taking photographs.”

• The new scholarship programme is aimed at students from rural areas and encourages them ————boşlukto apply for university places in science and engineering.

  Boşluğu aç

  encourage + nesne + to V1 kalıbında başvuracak kişi nesnedir (them): encourages them to apply. Nesneden sonra yalın “apply” ya da “applying” gelmez.

• For safety reasons, the hospital no longer allows ————boşluksmoking anywhere on its grounds.

  Boşluğu aç

  allow burada nesnesiz kullanılmıştır, bu yüzden ardından -ing gelir. “to smoke” ancak izin verilen kişi nesne olarak yazılsaydı doğru olurdu: allows visitors to smoke.

• Doctors often advise patients with high blood pressure ————boşlukto reduce their salt intake.

  Boşluğu aç

  advise bir nesneyle (patients with high blood pressure) kullanıldığında to V1 alır. -ing ancak nesnesiz kullanımda gelir: advise reducing salt intake.

make (zorlamak, -e neden olmak), let (izin vermek) ve have (yaptırmak) nesneden sonra yalın V1 alır: “The delay made the passengers miss their connection.” make edilgen yapılınca to geri gelir: be made to V1. let “izin vermek” anlamında edilgen kullanılmaz; aynı anlam be allowed to ile verilir.

• The sharp rise in fuel prices has made many families ————boşlukchange their holiday plans.

  Boşluğu aç

  make + nesne + yalın V1: has made many families change. Etken make'ten sonra “to change” ya da “changing” gelmez.

• In the experiment, participants were made ————boşlukto repeat the same dull task for two hours without a break.

  Boşluğu aç

  make edilgen kullanıldığında yalın V1'in yerini to V1 alır: were made to repeat. Yalın “repeat” yalnızca etken kalıpta doğrudur: made participants repeat.

• The new app lets patients ————boşlukcheck their test results online instead of waiting for a phone call.

  Boşluğu aç

  let + nesne + yalın V1: lets patients check. let'ten sonra “to check” gelmez; to V1 istenirse fiil allow olur: allows patients to check.

easy, difficult, hard, likely, able, willing ve reluctant gibi sıfatlar ardından to V1 alır; too + sıfat ve sıfat + enough kalıpları da to V1 ile tamamlanır. easy, difficult ve hard ile kurulan “The text is difficult to understand.” gibi cümlelerde to V1'in nesnesi cümlenin öznesidir; sona ayrıca it eklenmez ve to V1 edilgen yapılmaz. Sıfattan sonra edat geliyorsa (capable of, interested in) “Edattan sonra -ing” kuralı geçerlidir.

• Some of the assembly instructions are difficult ————boşlukto follow without a diagram.

  Boşluğu aç

  difficult ardından to V1 alır ve öznenin kendisi (the instructions) to V1'in nesnesidir; bu yüzden sona them eklenmez. Talimatlar izlenen taraf olsa da edilgen “to be followed” bu kalıpta kurulmaz; sıfattan hemen sonra “following” da gelmez.

• After the operation, some patients are too weak ————boşlukto climb the stairs without help.

  Boşluğu aç

  too + sıfat kalıbı to V1 ile tamamlanır ve “-emeyecek kadar” anlamı verir: yardımsız merdiven çıkamayacak kadar zayıf. “climbing” ya da yalın “climb” bu kalıba uymaz.

• It is essential for applicants ————boşlukto complete every section of the form, as incomplete forms cannot be processed.

  Boşluğu aç

  It is + sıfat + for + kişi + to V1 kalıbında eylemi yapacak kişi for ile verilir, ardından to V1 gelir. that ile kurulsaydı for düşer, özne ve yüklem gelirdi: that applicants complete.

Eylemi yapan değil eyleme uğrayan söz konusuysa -ing ve to V1'in edilgeni kurulur: being + V3, to be + V3 (ayrıntısı Edilgen çatı konusunda). seem, appear ve claim gibi fiillerden sonra eylem ana yüklemden önce olmuşsa to have + V3 gelir: seem to have done. -ing tek başına da önceki bir eylemi gösterebildiği için having + V3 çoğu zaman isteğe bağlıdır: deny taking / deny having taken. need ve require fiillerinden sonra gelen -ing edilgen anlam taşır: “The engine needs servicing.”

• The minister left the building through a side door to avoid ————boşlukbeing questioned by reporters.

  Boşluğu aç

  avoid ardından -ing alır; bakan soru soran değil sorulan taraftır ve fail “by reporters” ile verilmiştir: being questioned. Etken “questioning” bakanı soruyu soran yapar; avoid to V1 almadığı için “to be questioned” da kurulmaz.

• Although the new drug looks promising, it has yet ————boşlukto be tested on a large group of patients.

  Boşluğu aç

  have yet to V1 “henüz … -medi” anlamındadır; ilaç test eden değil test edilen taraftır: to be tested. Etken “to test” ilacı testi yapan taraf yapar.

• The patient claims ————boşlukto have taken all the tablets last week, but the blood test shows no trace of the drug.

  Boşluğu aç

  İddia bugüne (claims), ilacı alma eylemi ise geçmişe (last week) aittir; ana yüklemden önceki eylem to have + V3 ile verilir. “to take” iddiayla aynı zamana ya da sonrasına bakar ve last week ile uyuşmaz.

Bazı kalıplar edat içermediği ya da edatı düşürebildiği hâlde -ing ile tamamlanır: it is no use, there is no point (in), can't help, be worth, have difficulty (in), spend time. Bu kalıplarda to V1 kullanılmaz: “It is worth to visit” değil, “It is worth visiting” denir. can't help -ing “-mekten kendini alamamak” demektir (aynı anlam can't help but V1 ile de verilir); help (to) V1 ise “yardım etmek” anlamındadır.

• The old town is well worth ————boşlukexploring on foot, since most of its narrow streets are closed to traffic.

  Boşluğu aç

  be worth kalıbı -ing ile tamamlanır: worth exploring. “to explore” bu kalıpta kullanılmaz; kasaba gezilen yer olduğu hâlde edilgen “being explored” da gerekmez, -ing burada edilgen anlamı kendisi taşır.

• Visitors to the ruined city cannot help ————boşlukwondering how such a large population once lived there without modern technology.

  Boşluğu aç

  can't help burada “-mekten kendini alamamak” anlamındadır ve -ing ister: cannot help wondering. “to wonder” ile kurulan help “yardım etmek” anlamına gelir ve cümleye uymaz; aynı anlam iki sözcükle “cannot help but wonder” biçiminde de verilebilir.

• Many first-year students have difficulty ————boşlukmanaging their time when they also have a part-time job.

  Boşluğu aç

  have difficulty kalıbında in yazılmayabilir, ama ardından yine -ing gelir: have difficulty managing. “to manage” bu kalıba uymaz.

Amaç bildiren to, in order to ve so as to ardından yalın V1 alır; “for + V1” ya da “for to V1” kurulamaz. Olumsuz amaçta not, to'dan önce gelir: in order not to, so as not to; amaç için tek başına “not to” yerine bu kalıplar tercih edilir. so that ise ardından özne ve yüklem ister: so that they can leave. for + -ing amacı değil, bir aracın ya da nesnenin işlevini anlatır: “a tool for cutting metal”.

• The research team backs up its data every evening in order ————boşluknot to lose months of work in a power cut.

  Boşluğu aç

  Olumsuz amaçta not, to'dan önce gelir: in order not to lose. in order'dan sonra -ing gelmediği için “not losing” kurulamaz. Gündelik dilde “in order to not lose” da duyulur, ama yazı dilinde not to'dan önce gelir.

• The library has extended its opening hours so as ————boşlukto give students more time to study in the evenings.

  Boşluğu aç

  so as kalıbı to V1 ile tamamlanır: so as to give. so as'tan sonra yalın “give” ya da “giving” gelmez. so that seçilseydi ardından özne ve yüklem gerekirdi: so that students have more time.

• The museum uses small sensors for ————boşlukmeasuring humidity in each gallery.

  Boşluğu aç

  Burada for, aracın işlevini bildiren bir edattır ve ardından -ing gelir. Amaç to ile verilseydi for kalkardı: uses small sensors to measure humidity.

-ing ile başlayan bir öbek cümlenin öznesi olabilir: “Recycling paper saves energy.” Tek bir -ing öbeği ne kadar uzun olursa olsun ve içinde çoğul bir isim bulunsa da tek bir eylemi adlandırır, bu yüzden yüklem tekil olur. İki ayrı -ing öbeği and ile bağlanırsa yüklem genellikle çoğul olur: “Reading and writing are separate skills.” Özne konumunda to V1 de kurulabilir, ama aynı anlam genellikle it + be + sıfat + to V1 ile verilir: “It is important to recycle paper.”

• Checking the figures in all three reports ————boşlukhas already taken the auditors more than a week, and they still have not finished.

  Boşluğu aç

  Özne “Checking the figures in all three reports” öbeğinin tamamıdır ve tek bir eylemi adlandırır: has. Boşluktan hemen önceki çoğul “reports” yüklemi belirlemez, bu yüzden “have” yanlıştır. “still have not finished” durumu bugüne bağladığı için “had” de uymaz.

• ————boşlukPlanting more trees and creating small parks can lower summer temperatures in city centres.

  Boşluğu aç

  Boşluk, yüklemi “can lower” olan öznenin ilk öğesidir ve and ile bağlandığı “creating” ile aynı biçimde olmalıdır: Planting. Yalın “Plant” emir cümlesi kurar ve özne olamaz; “To plant” da “creating” ile koşut olmaz.

• look forward to / contribute to gibi kalıplardaki 'to' edatını mastar sanıp V1 yazmak.
• Anlam değiştiren fiilleri (stop, remember, forget) ezberden tek biçime bağlamak.