Cümle yapısı: cümlenin iskeleti
Uzun bir cümlede önce ana özneyi ve ana yüklemi bulmak, şıkların bir kısmını anlama girmeden eler.
Nerede işine yarar
Dil bilgisi boşluklarında, cümle tamamlamada ve çeviride. Okuma parçasındaki uzun cümleleri sökerken de aynı işlem.
Karar sırası
Boşluğa bakarken bu sırayla ilerle.
- Cümledeki çekimli fiilleri say: kaç tane varsa o kadar cümlecik vardır.
- Bağlaç ya da ilgi zamiri olmadan iki çekimli fiil aynı cümlede yan yana duramaz.
- Virgüller arasındaki kısmı kapat; geriye kalan cümle ayakta mı diye bak.
- Uyumu gerçek özneye göre kur, özneye en yakın isme göre değil.
Bir cümlecik = bir çekimli fiil
-ing ve -ed ile başlayan ortaç yapıları çekimli fiil değildir. Cümlede tek çekimli fiil yoksa cümle yüklemsizdir; boşluk çoğu zaman tam da onu ister.
The report that the committee published last week boşlukcontains three separate recommendations.
Boşluğu aç
'published' ilgi cümleciğinin fiili. Ana cümle hâlâ yüklemsiz; boşluk ana yüklemi ister.
Having reviewed the data, the team boşlukrevised its earlier estimate.
Boşluğu aç
'Having reviewed' çekimli değil. Cümlenin tek çekimli fiili boşluğa gelir.
Araya gireni kapat
Virgüller arasındaki açıklama, 'of ...' öbeği ya da ilgi cümleciği çıkarıldığında geriye özne + yüklem kalmalıdır. Uyumu bu sadeleşmiş hâl üzerinden kur.
The findings, which were published in a minor journal, boşlukwere largely ignored at first.
Boşluğu aç
Virgüller arası çıkınca 'The findings ---- ignored' kalır; özne çoğul.
The list of approved candidates boşlukwas posted yesterday.
Boşluğu aç
Özne 'the list'; 'of approved candidates' araya giren öbek, uyumu belirlemez.
Tek başına duramayan kelimeler
Because, although, when, if gibi bağlaçlarla başlayan bir parça tek başına cümle olamaz; yanında bir ana cümle arar. Şıklarda bu parçayı bütün cümle sanmak sık yapılan bir hatadır.
Although the sample was enlarged, the results boşlukremained inconclusive.
Boşluğu aç
'Although' ile başlayan kısım yan cümle; ana cümlenin kendi yüklemi olmak zorunda.
Sık düşülen tuzaklar
- Araya giren 'of ...' öbeğindeki çoğul isme bakıp yüklemi çoğul yapmak.
- Ortaç yapılarını (-ing / -ed) çekimli fiil sanıp cümleyi yüklemsiz bırakmak.
Kontrol
Puanlamaya girmez. Doğru yanıtlar kaydedilir, yanlışta yeniden deneyebilirsin.
The machines that the factory imported last year boşluk still under warranty.
Hangisinde ana yüklem eksiktir?
The number of applications boşluk sharply after the fee was reduced.
Tünelde
Bu konunun kontrolü tünelin bu durağında gelir.
Bu konu tünelde: Durak 8 · Cümlenin iskeleti
Tünele girTeknikler sayfasında bu konunun soru tipleri için çözüm sırası ve sık çeldiriciler: Dil bilgisinde önce yapı, sonra anlam · Cümle tamamlamada verilen yarı yönetir
İlgili konular
- Zamanlar: ipucu cümlenin içindeZaman sorusunda karar, boşluğun kendisinde değil; zaman zarfında, zaman bağlacında ya da diğer cümleciğin fiilinde verilir.
- Sıfat cümlecikleri ve kısaltmaİlgi zamiri, önündeki isme ve cümlecikte eksik olan öğeye göre seçilir. Kısaltmada ise tek soru vardır: özne eylemi yapıyor mu, eyleme mi uğruyor.
- İsim cümlecikleriBir cümlecik özne ya da nesne görevi görüyorsa isim cümleciğidir; içinde soru dizilimi bulunmaz.
- Cümle tamamlamaVerilen yarı, boşluğun yönünü ve çoğu zaman zamanını da belirler. Şıkkı yerleştirmeden önce ne aradığını bil.
Konu anlatımı · çalışma yöntemi önerisidir, sınav kurumunun açıklaması değildir. Örnek cümlelerin tamamı bu uygulama için yazılmıştır; çıkmış sınav kitapçıklarından alıntı yoktur. İçerik nasıl hazırlanıyor?