Devrik yapı

• hardly / scarcely ... when
• no sooner ... than
• not only ... but also
• never
• seldom
• rarely
• little (did / does)
• not until
• under no circumstances
• only after / only when / only by

1. 1Cümlenin başında olumsuz ya da sınırlayıcı bir öğe var mı: hardly, scarcely, seldom, rarely, never, no sooner, not only, little, not until, under no circumstances, only after / only when.
2. 2Varsa yardımcı fiili öznenin önüne al; cümlede yardımcı fiil yoksa do / does / did getir ve asıl fiili yalın bırak.
3. 3İkili kalıpsa ikinci yarısını kur: hardly ... when, no sooner ... than, not only ... but also.
4. 4Zaman ilişkisini kontrol et: önce biten eylem past perfect, sonraki simple past olur.

Soru cümlesindeki dizilim aynen kurulur ama cümle soru değildir, soru işareti de almaz. Cümlede yardımcı fiil (be, have, will, can) varsa o öne geçer; yoksa do / does / did getirilir ve asıl fiil yalın kalır.

• Rarely ———— a project in this department finished ahead of schedule.

  Boşluğu aç

• Never ———— the committee reject a proposal without a hearing.

  Boşluğu aç

İki eylemin peş peşe olduğunu anlatan bu kalıplarda önce biten eylem past perfect, hemen arkasından geleni simple past olur. Eşleri de sabittir: hardly ve scarcely 'when' ister, no sooner 'than' ister. Yakın anlamlı cümle sorularında bu kalıplar 'as soon as' ile kurulan cümlenin eşdeğeridir.

• No sooner ———— the results published than the share price fell.

  Boşluğu aç

• Hardly had the ceremony begun ———— the power went out.

  Boşluğu aç

'Not only' cümlenin başına geçtiğinde devrik yapı kurulur, ama 'but also' ile başlayan ikinci yarı düz kalır. İkinci yarıda 'also' çoğu zaman öznenin ardına yerleşir.

• Not only ———— the budget cut, but the deadline was also moved.

  Boşluğu aç

Only after, only when, only by, not until ile başlayan cümlelerde devrik yapı yan cümlecikte değil, arkadan gelen ana cümlede kurulur. Yan cümlecik kendi düz dizilimini korur; bu yüzden cümlede iki özne-yüklem ilişkisi görünür.

• Only when the second sample was tested ———— the error become clear.

  Boşluğu aç

• Not until the audit was completed ———— the full cost known.

  Boşluğu aç

If düşünce Had, Were ve Should cümle başına gelir: Had the sample been larger..., Were it not for the delay..., Should you need more time... Bu biçimler de bir devrik yapıdır ve şıkta görüldüğünde koşul cümlesi arandığını söyler. Ayrıntısı If cümleleri konusundadır.

• ———— the sample been larger, the difference would have been significant.

  Boşluğu aç

• Devriği yan cümlecikte kurmak: 'Only after the audit did the error come to light' cümlesinde 'the audit' kısmı düz kalır.
• 'did' varken fiili yeniden çekmek: 'Never did they questioned' yerine 'Never did they question'.
• Olumsuz öğe cümlenin içindeyken devrik kurmak: 'They have rarely questioned' doğru, 'They have rarely did question' değil.

• BağlaçlarBağlaç sorusunda iki adım var: bağlacın ne aldığına bak, sonra yönünü belirle. İlk adım çoğu zaman anlama girmeden birkaç şık eler.
• If cümleleriKoşul sorusunda iki yaka birbirini kilitler: yan cümlenin çekimi ana cümlenin yardımcı fiilini belirler.
• Cümlenin iskeletiUzun bir cümlede önce ana özneyi ve ana yüklemi bulmak, şıkların bir kısmını anlama girmeden eler.
• Yakın anlamlı cümleYakın anlam sorusu bir eşleştirme listesidir: bağlaç, modal, miktar ve olumsuzluk tek tek eşlenir; eşleşmeyen şık düşer.