Soru tipine özel
Kelime ve sözcük soruları
Bu iki soru tipinde karar yalnızca anlamı bilmekle bitmez: boşluğun istediği sözcük türü, cümlenin yönü ve sözcüğün birlikte kullanıldığı kalıp birlikte eler.
Nerede işine yarar
Kelime ve sözcük bilgisi sorularında. Aynı okuma biçimi cloze paragraflarında ve okuma parçasındaki bilinmeyen sözcüklerde de işe yarar.
Sinyal sözcükleri
Cümlede görürsen bu yapıyı düşün; kesin kural değil, bağlam üstündür.
- -tion / -ment / -ity → isim
- -ous / -ive / -al / -able → sıfat
- -ly → zarf
- -ise / -ify / -en → fiil
- a / the + ---- → isim
- ---- + isim → sıfat
Karar sırası
Boşluğa bakarken bu sırayla ilerle.
- Boşluğun türünü belirle: önünde 'a / the' ya da sıfat varsa isim, öznesi varsa fiil, isimden önceyse sıfat, fiili niteliyorsa zarf.
- Cümlenin yönünü işaretle: artıyor mu azalıyor mu, olumlu mu olumsuz mu.
- Boşluğun nesnesine ve ardından gelen edata bak: kalıp tutmuyorsa anlam tutsa bile ele.
- Kalan iki şıkta cümlenin ikinci yarısını kanıt say; yönü orası doğrular.
Önce tür, sonra anlam
Sözcük türü tutmuyorsa anlam doğru olsa bile şık elenir. Boşluğun önündeki belirteç ve ardındaki öğe türü çoğu zaman tek başına söyler: 'a significant ----' bir isim, '---- effects' bir sıfat, 'operates ----' bir zarf ister. Bu adım, anlamı hiç bilmediğiniz sözcüklerde bile iki üç şık eler.
The committee announced a significant ———— in the annual budget.
The device operates ———— even under heavy load.
Cümlenin yönü: artırma mı azaltma mı
Tür elemesinden sonra kalan şıklar çoğu zaman aynı türdendir; ayrım yönde yapılır. Boşluğun nesnesi olumsuz bir şeyse (risk, emission, delay) cümle genellikle azaltma yönünde bir fiil ister; olumlu bir şeyse (accuracy, yield) artırma yönünde. Yönü bağlaç da verir: 'thanks to' ile başlayan cümle iyileşme, 'despite' ile başlayan cümle beklenenin tersini anlatır.
Thanks to the new filter, the plant has ———— its emissions by a third.
The revised method ———— the accuracy of the measurements considerably.
Eş dizim: sözcük yalnız gelmez
Bazı fiil-isim eşleşmeleri yerleşiktir ve anlamdan önce gelir: draw a conclusion, pose a risk, meet a requirement, take measures, make a decision, play a role, raise a question. Türkçeden birebir çevirmek burada yanıltır; 'make a conclusion' anlamca anlaşılır ama yerleşik değildir.
The report ———— a clear conclusion about the cause of the failure.
Several unresolved faults ———— a serious risk to the whole system.
Edatı olan sözcükler
Bir fiilin ya da sıfatın aldığı edat şıkkı tek başına belirleyebilir: depend on, consist of, account for, comply with, result from (neden), result in (sonuç), be aware of, be responsible for. Boşluktan sonraki edata bakıp o edatı almayan şıkları elemek en hızlı adımdır.
The delay ———— from a shortage of imported parts.
The new procedure ———— with the updated safety standards.
Karışan ikililer
Türkçe karşılığı aynı görünen sözcük çiftleri ayrı şeyler anlatır: economic (ekonomiyle ilgili) — economical (tasarruflu), historic (tarihî öneme sahip) — historical (tarihe ait), effective (işe yarayan) — efficient (az kaynakla çalışan), continual (aralıklı tekrarlanan) — continuous (kesintisiz), sensible (mantıklı) — sensitive (duyarlı). Şıkta ikisi birden varsa soru tam da bu ayrımı soruyordur.
A more ———— engine consumes noticeably less fuel.
The treatment proved ———— in four out of five cases.
Ayırma alıştırması
Seçince doğrusu ve kısa notu birlikte açılır.
Bu ek sözcüğü hangi türe çevirir?
- -ment
- -tion
- -ity
- -ous
- -ive
- -ly
- -ify
- -ise / -ize
8 öğe
Sık düşülen tuzaklar
- Tanıdık gelen sözcüğü doğru saymak: tanıdıklık bir kanıt değildir.
- Türkçe karşılığı yakın iki sözcüğü birbirinin yerine koymak; kaynak listesindeki karşılık tek geçerli karşılık değildir.
- Kalıbı görmezden gelip yalnızca anlama bakmak: anlam tutsa da edatı ya da eş dizimi tutmayan şık elenir.
İlgili konular
- Okuma parçasıOkuma bölümü sınavın en kalabalık bölümüdür. Başarı hızlı okumaktan değil, soru kökünü tanıyıp metinde yalnızca o işareti aramaktan gelir.
- Cümle tamamlamaVerilen yarı, boşluğun yönünü ve çoğu zaman zamanını da belirler. Şıkkı yerleştirmeden önce ne aradığını bil.
- EdatlarEdat sorusu çoğu zaman anlam değil kalıp sorusudur: boşluğun solundaki kelime hangi edatla yürüyor?
- Yakın anlamlı cümleYakın anlam sorusu bir eşleştirme listesidir: bağlaç, modal, miktar ve olumsuzluk tek tek eşlenir; eşleşmeyen şık düşer.
Kontrol
Puanlamaya girmez. Doğru yanıtlar kaydedilir, yanlışta yeniden deneyebilirsin.
The study offers a convincing ---- of the recent decline in bird populations.
The new regulations aim to ---- the risk of flooding in low-lying areas.
Hangi fiil 'a conclusion' ile yerleşik olarak kullanılır?
The success of the project ---- largely on funding from the ministry.
Konu anlatımı · çalışma yöntemi önerisidir, sınav kurumunun açıklaması değildir. Örnek cümlelerin tamamı bu uygulama için yazılmıştır; çıkmış sınav kitapçıklarından alıntı yoktur.