Kelime ve sözcük soruları

Kelime ve sözcük bilgisi sorularında. Aynı okuma biçimi cloze paragraflarında ve okuma parçasındaki bilinmeyen sözcüklerde de işe yarar.

• -tion / -ment / -ity → isim
• -ous / -ive / -al / -able → sıfat
• -ly → zarf
• -ise / -ify / -en → fiil
• a / the + ---- → isim
• ---- + isim → sıfat

Sözcük türü tutmuyorsa anlam doğru olsa bile şık elenir. Boşluğun önündeki belirteç ve ardındaki öğe türü çoğu zaman tek başına söyler: 'a significant ----' bir isim, '---- effects' bir sıfat, 'operates ----' bir zarf ister. Bu adım, anlamı hiç bilmediğiniz sözcüklerde bile iki üç şık eler.

• The committee announced a significant ————boşlukreduction in the annual budget.

  Boşluğu aç

  'a significant ----' kalıbı isim ister; 'reduce' fiil, 'reduced' sıfattır.

• The device operates ————boşlukreliably even under heavy load.

  Boşluğu aç

  Boşluk fiili niteliyor; zarf gerekir, sıfat oturmaz.

Tür elemesinden sonra kalan şıklar çoğu zaman aynı türdendir; ayrım yönde yapılır. Boşluğun nesnesi olumsuz bir şeyse (risk, emission, delay) cümle genellikle azaltma yönünde bir fiil ister; olumlu bir şeyse (accuracy, yield) artırma yönünde. Yönü bağlaç da verir: 'thanks to' ile başlayan cümle iyileşme, 'despite' ile başlayan cümle beklenenin tersini anlatır.

• Thanks to the new filter, the plant has ————boşlukreduced its emissions by a third.

  Boşluğu aç

  'Thanks to' olumlu bir gelişme kurar ve nesne 'emissions'; yön azaltmadır.

• The revised method ————boşlukimproved the accuracy of the measurements considerably.

  Boşluğu aç

  Nesne 'accuracy'; olumlu bir nicelik artırma yönünde bir fiil ister.

Bazı fiil-isim eşleşmeleri yerleşiktir ve anlamdan önce gelir: draw a conclusion, pose a risk, meet a requirement, take measures, make a decision, play a role, raise a question. Türkçeden birebir çevirmek burada yanıltır; 'make a conclusion' anlamca anlaşılır ama yerleşik değildir.

• The report ————boşlukdraws a clear conclusion about the cause of the failure.

  Boşluğu aç

  'conclusion' ile yerleşik fiil 'draw' (ya da 'reach')tır.

• Several unresolved faults ————boşlukpose a serious risk to the whole system.

  Boşluğu aç

  'risk' ile yerleşik fiil 'pose'dur; 'do a risk' kurulmaz.

Bir fiilin ya da sıfatın aldığı edat şıkkı tek başına belirleyebilir: depend on, consist of, account for, comply with, result from (neden), result in (sonuç), be aware of, be responsible for. Boşluktan sonraki edata bakıp o edatı almayan şıkları elemek en hızlı adımdır.

• The delay ————boşlukresulted from a shortage of imported parts.

  Boşluğu aç

  'from' nedeni gösterir: result from. 'result in' olsaydı ardından sonuç gelirdi.

• The new procedure ————boşlukcomplies with the updated safety standards.

  Boşluğu aç

  'with' edatını alan fiil 'comply'dır; anlam yakın olan 'obey' bu edatı almaz.

Türkçe karşılığı aynı görünen sözcük çiftleri ayrı şeyler anlatır: economic (ekonomiyle ilgili) — economical (tasarruflu), historic (tarihî öneme sahip) — historical (tarihe ait), effective (işe yarayan) — efficient (az kaynakla çalışan), continual (aralıklı tekrarlanan) — continuous (kesintisiz), sensible (mantıklı) — sensitive (duyarlı). Şıkta ikisi birden varsa soru tam da bu ayrımı soruyordur.

• A more ————boşlukeconomical engine consumes noticeably less fuel.

  Boşluğu aç

  Yakıt tasarrufu anlatılıyor; 'economic' ekonominin kendisiyle ilgilidir.

• The treatment proved ————boşlukeffective in four out of five cases.

  Boşluğu aç

  İstenen sonucu vermesi anlatılıyor; 'efficient' kaynak kullanımıyla ilgilidir.

• Tanıdık gelen sözcüğü doğru saymak: tanıdıklık bir kanıt değildir.
• Türkçe karşılığı yakın iki sözcüğü birbirinin yerine koymak; kaynak listesindeki karşılık tek geçerli karşılık değildir.
• Kalıbı görmezden gelip yalnızca anlama bakmak: anlam tutsa da edatı ya da eş dizimi tutmayan şık elenir.