Simple Present: genel doğrular ve alışkanlıklar
Alışkanlıkları, tekrarlanan eylemleri, genel doğruları, kalıcı durumları ve sabit programları anlatır; gelecek zaman cümleciklerinde de yalın hâliyle kullanılır.
Nerede işine yarar
Dil bilgisi ve cloze boşluklarında özne-yüklem uyumu, sıklık zarfları, durum fiilleri ve zaman bağlaçlarıyla; cümle tamamlamada genel doğru–anlık durum ve geniş zaman–gelecek zaman ayrımında. Okuma parçalarında araştırmanın bulgusu ile genel kabulü ayırırken de kullanılır.
Biçim
V1 fiilin yalın hâlidir. 'be' kendi çekimini kullanır; olumlu cümlede do/does ile kurulmaz.
| Cümle | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu (I/you/we/they) | özne + V1 | Researchers compare the results. |
| Olumlu (he/she/it) | özne + V1-s/-es/-ies | The device measures temperature. |
| Olumsuz | özne + do/does not + V1 | The device does not measure pressure. |
| Evet/hayır sorusu | Do/Does + özne + V1? | Does the course include practice tests? |
| Bilgi sorusu | soru sözcüğü + do/does + özne + V1? | Why does the reaction occur? |
| be olumlu/olumsuz | özne + am/is/are (+ not) | The samples are stable. · It is not rare. |
| be sorusu | Am/Is/Are + özne ...? | Is this result reliable? |
| Kısa yanıt | Yes, özne + do/does. · No, özne + don't/doesn't. | Does it work? — Yes, it does. |
Sinyal sözcükleri
Cümlede görürsen bu yapıyı düşün; kesin kural değil, bağlam üstündür.
- always
- usually
- often
- sometimes
- occasionally
- seldom
- rarely
- never
- every day / week / year
- once / twice a week
- on Mondays
- generally
- normally
- as a rule
- whenever
Karar sırası
Boşluğa bakarken bu sırayla ilerle.
- Önce anlamı belirle: cümle düzenli tekrarı, genel gerçeği, kalıcı durumu, talimatı ya da sabit programı mı anlatıyor?
- Zaman ifadesini kontrol et: always, often, every..., on Mondays ve as a rule simple present'ı düşündürür; now ve at the moment çoğunlukla continuous ister.
- Fiilin türüne bak: know, believe, belong, contain ve need gibi durum fiilleri şu an anlamında bile çoğunlukla simple present kullanır.
- Özneyi bul: he, she, it veya tekil bir isimse olumlu cümlede fiile uygun üçüncü tekil ekini getir; I, you, we, they ve çoğul isimlerde yalın fiil kullan.
- Olumsuz ya da soruysa do/does yardımcısını seç; does varsa ana fiildeki -s ekini kaldır. Fiil be ise do/does kullanma.
- When, after, before, until, as soon as veya if ile gelecekten söz eden bir yan cümle varsa o yan cümlede will değil simple present kullan.
Alışkanlıklar ve tekrarlanan eylemler
Düzenli yapılan işler, rutinler ve belli aralıklarla tekrarlanan eylemler simple present ile anlatılır. Eylemin konuşma anında gerçekleşmesi gerekmez. Sıklık zarfı olmasa bile bağlam tekrarı gösterebilir.
The laboratory boşlukcalibrates its equipment every six months.
Boşluğu aç
'Every six months' düzenli tekrarı gösterir; tekil özne nedeniyle fiil -s alır.
I usually boşlukrevise the first draft before asking for feedback.
Boşluğu aç
'Usually' alışkanlık bildirir; I ile fiil yalın kalır.
Genel doğrular, bilimsel gerçekler ve kalıcı durumlar
Zamandan bağımsız kabul edilen gerçekler, tanımlar, bilimsel ilkeler ve uzun süre değişmesi beklenmeyen durumlar simple present alır. Kalıcı demek sonsuza dek değişmez demek değildir; konuşanın durumu geçici bir süreç olarak sunmaması yeterlidir.
Water boşlukboils at a lower temperature at high altitude.
Boşluğu aç
Genel bir fiziksel gerçek anlatılır; 'water' tekil kabul edildiği için boils gelir.
This handbook boşlukcontains three main sections.
Boşluğu aç
Belgenin kalıcı özelliği anlatılır; anlık bir eylem değildir.
Üçüncü tekil kişi ve yazım kuralları
He, she, it ve tekil isimlerle fiil çoğunlukla -s alır. -s, -ss, -sh, -ch, -x veya -o ile biten fiillere -es gelir: passes, washes, watches, fixes, goes. Ünsüz + y sonunda y düşer ve -ies gelir: study → studies; ünlü + y yalnızca -s alır: play → plays. have düzensiz olarak has olur.
The software boşlukchecks each entry before it saves the file.
Boşluğu aç
Tekil özne vardır; check, -ch ile bittiği için -es alır.
A good editor boşlukidentifies / pays inconsistencies and boşlukidentifies / pays close attention to context.
Boşluğu aç
identify ünsüz + y ile bittiğinden identifies; pay ünlü + y ile bittiğinden pays olur.
Olumsuz, soru ve kısa yanıt
I, you, we, they ile do; he, she, it ve tekil isimlerle does kullanılır. Not, yardımcıdan sonra gelir: do not/don't, does not/doesn't. Does üçüncü tekil bilgisini taşıdığı için ardından gelen ana fiil yalın olur. Kısa yanıtta ana fiil tekrarlanmaz: Yes, she does / No, she doesn't.
The report boşlukdoes not explain the cause of the decline.
Boşluğu aç
Tekil özne nedeniyle does not kullanılır; ana fiil explain yalın kalır.
boşlukDoes / treat the new policy boşlukDoes / treat every applicant equally?
Boşluğu aç
Soru üçüncü tekille does kullanır; treat üzerine ikinci kez -s gelmez.
be fiili: am, is, are
Ana fiil be olduğunda do/does kullanılmaz. I am; he, she, it ve tekil isimler is; you, we, they ve çoğul isimler are alır. Olumsuzda be'den sonra not gelir, soruda be öznenin önüne geçer. Be'den sonra isim, sıfat ya da yer bildiren öbek gelebilir.
The evidence boşlukis / are convincing, but the conclusions boşlukis / are not final.
Boşluğu aç
Evidence sayılamayan tekil isimdir; conclusions çoğuldur. Be özneye göre çekilir.
boşlukAre these figures accurate?
Boşluğu aç
Ana fiil be ve özne çoğuldur; soru için are başa gelir, do kullanılmaz.
Sıklık zarflarının yeri
Always, usually, often, sometimes, rarely ve never çoğunlukla ana fiilden önce gelir: often changes. Be fiilinden sonra gelir: is often. Birden fazla yardımcı varsa ilk yardımcıdan sonra yerleşir: has never been. Sometimes cümle başında veya sonunda da kullanılabilir. Never zaten olumsuz anlam taşıdığı için don't/doesn't ile birlikte kullanılmaz.
The results boşlukare not always consistent across small samples.
Boşluğu aç
Ana fiil be olduğundan sıklık zarfı be'den sonra gelir; not, always'in önündedir.
This method boşlukusually produces reliable estimates under these conditions.
Boşluğu aç
Usually, ana fiil produces'dan önce yerleşir; tekil özne fiile -s getirir.
Durum fiilleri simple present kullanır
Bilgi ve düşünce (know, understand, believe), duygu ve tercih (like, prefer, want), sahiplik ve ilişki (have, own, belong), algı ve görünüş (seem, appear) ile içerik (contain, consist) bildiren fiiller bir süreçten çok durum anlatır. Bu yüzden 'şu anda' geçerli olsalar bile çoğunlukla continuous değil simple present kullanılır. Think, have, see ve taste gibi bazı fiiller anlamı eyleme dönüştüğünde continuous olabilir.
I boşlukunderstand / prefer your concern, but I boşlukunderstand / prefer a different solution.
Boşluğu aç
Her iki fiil de durum bildirir; konuşma anındaki düşünceyi anlatsa da -ing almaz.
The research team boşlukis considering a new proposal this week.
Boşluğu aç
Consider burada geçici ve sürmekte olan zihinsel bir etkinliktir; bu kullanım simple present değildir.
Sabit programlar, tarifeler ve talimatlar
Resmî takvim, sefer saati, ders programı ve etkinlik çizelgesi gelecekte olsa bile simple present ile verilebilir; çünkü konuşan kişisel bir tahmin değil sabit bir düzen bildirir. Yönergelerde, tariflerde ve bir işlemin adımlarını anlatırken de simple present kullanılır.
The last train boşlukleaves at 23:40 tomorrow night.
Boşluğu aç
Tomorrow geleceği gösterse de tren tarifesi sabittir; simple present kullanılır.
First, the technician boşlukconnects / restarts the cable and then boşlukconnects / restarts the system.
Boşluğu aç
Bir işlemin standart adımları talimat/anlatım diliyle verilir.
Gelecek zaman cümlecikleri ve koşullar
When, after, before, until, as soon as ve once gibi zaman bağlaçlarından sonra gelecek anlamı için genellikle will kullanılmaz; yan cümlede simple present, ana cümlede will + V1 gelir. Gerçekleşmesi mümkün gelecek koşullarında if yan cümlesi de simple present olur. Bilimsel ya da genel sonuç bildiren zero conditional'da iki taraf da simple present'tır.
We will publish the findings as soon as the review boşlukis complete.
Boşluğu aç
As soon as ile başlayan gelecek zaman cümleciğinde will be değil simple present is kullanılır.
If the temperature boşlukfalls / freezes below zero, water boşlukfalls / freezes.
Boşluğu aç
Genel bir neden-sonuç ilişkisi (zero conditional); iki cümlecik de simple present.
Simple present ve present continuous ayrımı
Simple present düzeni, gerçeği veya durumu; present continuous konuşma anındaki eylemi, geçici süreci ya da değişen eğilimi gösterir. Every day ve usually tekrara, now ve at the moment ana işaret eder. Ancak durum fiilleri bu kısa yola istisna olabilir: 'I understand now' doğrudur.
Mina normally boşlukworks / is working from home, but this week she boşlukworks / is working at the central office.
Boşluğu aç
İlk bölüm rutin, ikinci bölüm sınırlı ve geçici bir dönemdir.
The climate boşlukis getting / has warmer, although the region still boşlukis getting / has cold winters.
Boşluğu aç
Değişen eğilim continuous; bölgenin genel özelliği simple present ile anlatılır.
Ayırma alıştırması
Seçince doğrusu ve kısa notu birlikte açılır.
Her ipucunu, bağlamda simple present gerektirip gerektirmediğine göre ayır. Sözcüğe tek başına değil, verilen anlama bak.
- every two weeks — düzenli bakım
- right now — sürmekte olan eylem
- tomorrow at 08:00 — yayımlanmış tren tarifesi
- this month — geçici çalışma düzeni
- understand now — durum fiili
- as soon as the meeting ends — gelecek zaman cümleciği
6 öğe
Sık düşülen tuzaklar
- Olumsuz ya da soruda fiile yeniden -s eklemek: 'Does she works?' değil, 'Does she work?'.
- Tekil görünen özneyi aradaki çoğul isme göre çekmek: 'The list of items includes...', çünkü özne list'tir.
- be ile do/does kullanmak: 'Does it be useful?' değil, 'Is it useful?'.
- Ünsüz + y ile ünlü + y yazımını karıştırmak: study → studies, play → plays.
- Never ile ikinci bir olumsuzluk kurmak: 'She doesn't never...' standart İngilizcede çift olumsuzdur; 'She never...' denir.
- Her 'now' sözcüğünde continuous seçmek: know, understand, belong gibi durum fiilleri simple present kalabilir.
- Sabit tarifeyi kişisel planla karıştırmak: 'The train leaves at six' tarife; 'We are leaving at six' kişisel düzenlemedir.
- Gelecek zaman bağlacından sonra will kullanmak: 'when it will arrive' değil, 'when it arrives'.
- everyday ile every day'i karıştırmak: everyday sıfattır ('everyday tasks'); every day zaman ifadesidir ('I practise every day').
Kontrol
Puanlamaya girmez. Doğru yanıtlar kaydedilir, yanlışta yeniden deneyebilirsin.
The museum boşluk on Mondays, so we will visit it on Tuesday.
boşluk your sister boşluk in the city centre?
Hangi cümlede simple present tarife anlamında kullanılmıştır?
The current model boşluk three separate sensors and boşluk very little power.
I will send you the final version as soon as the editor boşluk it.
Hangi cümlede sıklık zarfı doğru yerde kullanılmıştır?
At the moment, I boşluk why this variable boşluk to the control group.
A careful analyst boşluk the assumptions before drawing a conclusion.
boşluk the evidence sufficient to support the claim?
Nora normally boşluk at the branch office, but she boşluk from home this week while the building is repaired.
Tünelde
Bu konunun kontrolü tünelin bu durağında gelir.
Bu konu tünelde: Durak 1 · Simple Present: genel doğrular ve alışkanlıklar
Tünele girTeknikler sayfasında bu konunun soru tipleri için çözüm sırası ve sık çeldiriciler: Dil bilgisinde önce yapı, sonra anlam · Cümle tamamlamada verilen yarı yönetir
İlgili konular
- Present Continuous: şu an ve geçici durumlarKonuşma anında süren, bu dönemde geçici olarak yapılan ya da yakın gelecek için planlanmış eylemleri anlatır.
- Present Perfect: geçmişin şimdiye uzanan iziGeçmişte gerçekleşen bir eylemi bugünkü sonucu, deneyim değeri, tekrarı veya hâlâ süren etkisi üzerinden anlatır; kesin ve bitmiş geçmiş zamanla kullanılmaz.
- Zamanlar: ipucu cümlenin içindeZaman sorusunda karar, boşluğun kendisinde değil; zaman zarfında, zaman bağlacında ya da diğer cümleciğin fiilinde verilir.
- Cümle tamamlamaVerilen yarı, boşluğun yönünü ve çoğu zaman zamanını da belirler. Şıkkı yerleştirmeden önce ne aradığını bil.
Konu anlatımı · çalışma yöntemi önerisidir, sınav kurumunun açıklaması değildir. Örnek cümlelerin tamamı bu uygulama için yazılmıştır; çıkmış sınav kitapçıklarından alıntı yoktur. İçerik nasıl hazırlanıyor?