Temel yapılar
Present Perfect: geçmişin şimdiye uzanan izi
Ne zaman olduğu değil, şimdiyle bağı önemli olan geçmiş eylemleri anlatır: sonucu duran, deneyim olarak sayılan ya da hâlâ süren.
Nerede işine yarar
Dil bilgisi boşluklarında 'since', 'for', 'yet', 'already', 'so far' ile; cümle tamamlamada 'since' yan cümlesi varsa ana cümlede. Yakın anlamlı cümle sorularında simple past ile farkı test edilir.
Biçim
'have been to' gidip dönmüş, 'have gone to' gitmiş ve hâlâ orada demektir.
| Cümle | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | özne + have/has + V3 | She has finished the report. |
| Olumsuz | özne + have/has not + V3 | They have not arrived yet. |
| Soru | Have/Has + özne + V3? | Have you ever been to Rome? |
| V3 | düzenli -ed · düzensiz üçüncü biçim | worked · written · gone · been |
Sinyal sözcükleri
Cümlede görürsen bu yapıyı düşün; kesin kural değil, bağlam üstündür.
- since
- for
- yet
- already
- just
- ever
- never
- so far
- recently
- up to now
- this month (henüz bitmemiş)
Karar sırası
Boşluğa bakarken bu sırayla ilerle.
- Eylemin şimdiyle bağı var mı (sonucu duruyor, hâlâ sürüyor, deneyim)? Varsa present perfect.
- Cümlede bitmiş bir zaman ifadesi var mı (yesterday, in 2019, last week)? Varsa present perfect olmaz, simple past.
- 'since' başlangıç noktası, 'for' süre verir; ikisi de present perfect ile uyumludur.
Zamanı söylenmeyen geçmiş
Present perfect, eylemin ne zaman olduğuna değil şimdiki duruma bakar: 'Kapıyı kilitledim' derken kapının şu an kilitli olması önemlidir. Eylemin tarihi verildiği anda bağ kopar ve simple past'a geçilir.
The council ———— the new parking rules; they apply from today.
I ———— my keys, so I cannot open the door.
since ve for: başlangıç ile süre
'since' bir başlangıç noktası ister (since 2020, since Monday, since she left); 'for' bir süre ister (for two years, for a while). İkisi de eylemin şimdiye kadar sürdüğünü söyler; bu yüzden yanlarında present perfect ya da present perfect continuous durur.
We ———— each other since primary school.
He ———— in this department for six years.
Sık düşülen tuzaklar
- Bitmiş zaman ifadesiyle present perfect kurmak: 'I have seen him yesterday' yanlış.
- 'since' ile süre vermek: 'since two years' yanlış, 'for two years' ya da 'since 2024'.
İlgili konular
- Zamanlar: ipucu cümlenin içindeZaman sorusunda karar, boşluğun kendisinde değil; zaman zarfında, zaman bağlacında ya da diğer cümleciğin fiilinde verilir.
- Perfect: neye göre bitmişPerfect çekimleri bir eylemi başka bir noktaya göre konumlandırır. Önce o noktayı bul: bugün mü, geçmişteki bir an mı.
- Cümle tamamlamaVerilen yarı, boşluğun yönünü ve çoğu zaman zamanını da belirler. Şıkkı yerleştirmeden önce ne aradığını bil.
Kontrol
Puanlamaya girmez. Doğru yanıtlar kaydedilir, yanlışta yeniden deneyebilirsin.
She ---- three novels so far, and the fourth is on the way.
They ---- the contract in March, before the prices rose.
The director is not here; she ---- to Ankara for a meeting.
Konu anlatımı · çalışma yöntemi önerisidir, sınav kurumunun açıklaması değildir. Örnek cümlelerin tamamı bu uygulama için yazılmıştır; çıkmış sınav kitapçıklarından alıntı yoktur.