Simple Past: bitmiş ve tarihi belli

Dil bilgisi ve cloze boşluklarında yesterday, last, ago ve bitmiş tarihlerle; cümle tamamlamada olay sırasını ve kapanmış geçmiş dönemleri kurarken. Okuma parçalarında anlatının ana olaylarını taşır; Present Perfect, Past Continuous ve Past Perfect ile ayrımı önemlidir.

• yesterday
• last night / week / year
• two days / years ago
• in 2015
• on Monday (bitmişse)
• when I was a child
• then
• at that time
• the other day
• once
• from 2010 to 2015
• during the 1990s
• formerly

Simple Past, eylemi geçmişte kapanmış bir zaman kutusuna yerleştirir. Zaman cümlede açıkça yazılabilir veya konuşma bağlamından anlaşılabilir. Yesterday, last..., ...ago ve bitmiş bir yıl/tarih Present Perfect'i eler. When ile geçmiş zaman sorulduğunda da cevap Simple Past olur.

• The bridge ————boşlukopened in 1973 and was renovated twice afterwards.

  Boşluğu aç

  In 1973 tamamlanmış ve kesin bir geçmiş zamanıdır.

• The research team ————boşlukcollected the final sample yesterday afternoon.

  Boşluğu aç

  Yesterday afternoon kapanmış zaman dilimidir; eylem o dilimde tamamlanmıştır.

Düzenli fiiller V2 için -ed alır. Sonunda e varsa yalnızca -d eklenir: live → lived. Ünsüz + y, -ied olur: study → studied; ünlü + y yalnızca -ed alır: play → played. Kısa ünlü + tek ünsüzle biten bazı fiillerde son ünsüz ikizlenir: stop → stopped, plan → planned. -ed; /t/, /d/ veya /ɪd/ okunabilir ama yazımı değişmez.

• The committee ————boşlukstudied the revised proposal carefully.

  Boşluğu aç

  Study ünsüz + y ile biter; y düşer ve -ied gelir.

• The pilot ————boşlukstopped the procedure when the warning light appeared.

  Boşluğu aç

  Stop kısa ünlü + tek ünsüzle bittiği için p ikizlenir ve -ed eklenir.

Düzensiz fiiller -ed kuralını izlemez; V2 biçimleri öğrenilmelidir: go → went, take → took, write → wrote, begin → began. Bazılarında V2 ve V3 aynıdır (find → found → found), bazılarında farklıdır (write → wrote → written). Simple Past olumlu cümlede V2, perfect yapılarda V3 kullanır.

• The negotiations ————boşlukbegan in April and ended in June.

  Boşluğu aç

  Begin fiilinin V2 biçimi began'dir; begun V3'tür ve yardımcı fiilsiz kullanılamaz.

• The witness ————boşlukwrote a detailed account of the incident.

  Boşluğu aç

  Write fiilinin Simple Past biçimi wrote'tur; written tek başına çekimli fiil olamaz.

Did bütün öznelerle aynıdır. Olumsuzda did not/didn't, soruda Did + özne kullanılır. Geçmişlik did üzerinde bulunduğu için ana fiil V1'e döner: didn't go, Did she write...? Kısa yanıtta ana fiil tekrarlanmaz: Yes, she did / No, she didn't.

• The device ————boşlukdid not pass the second test.

  Boşluğu aç

  Olumsuzluk did not ile kurulur; ana fiil passed değil, yalın pass olur.

• ————boşlukDid / preserve the researchers ————boşlukDid / preserve the original data?

  Boşluğu aç

  Soru did ile geçmiş olur; preserve yalın biçimde kalır.

I, he, she, it ve tekil isimlerle was; you, we, they ve çoğul isimlerle were kullanılır. Olumsuzda was not/wasn't ve were not/weren't gelir. Soruda was/were öznenin önüne geçer; did kullanılmaz. Yaş, yer, meslek, özellik ve durum anlatırken be ana fiildir.

• The evidence ————boşlukwas / were insufficient, but the initial assumptions ————boşlukwas / were reasonable.

  Boşluğu aç

  Evidence sayılamayan tekil isimdir; assumptions çoğuldur.

• ————boşlukWere the participants aware of the change?

  Boşluğu aç

  Özne çoğuldur ve ana fiil be'dir; soru Were ile başlar, did kullanılmaz.

Who veya what bilinmeyen öznenin yerini tutuyorsa did kullanılmaz ve fiil V2 olur: Who called you? Soru sözcüğü nesneyi soruyorsa normal soru düzeni gerekir: Who did you call? Bu ayrımı yapmak için boşluğu 'birisi/bir şey' ile doldurup yüklemi kimin yaptığını kontrol et.

• Who ————boşlukinvented the first practical telephone?

  Boşluğu aç

  Who eylemi yapan özneyi sorar; did yoktur ve fiil V2 olur.

• Who ————boşlukdid / contact the editor ————boşlukdid / contact after the meeting?

  Boşluğu aç

  Eylemi yapan editor'dır; who nesneyi sorduğu için did + V1 gerekir.

Geçmişte düzenli yapılan ama artık yapılmayan eylemler Simple Past veya used to + V1 ile anlatılabilir. Would + V1, bağlam geçmişi açıkça kurduğunda tekrarlanan eylemleri anlatır; geçmiş durumlar için kullanılmaz. Used to hem eylem hem durum alabilir: used to walk, used to live. Olumsuz ve soruda standart sınav biçimi didn't use to / Did ... use to'dur.

• The building ————boşlukused to be a public library before it became a museum.

  Boşluğu aç

  Geçmişte geçerli olup artık geçerli olmayan bir durumdur; would be bu anlamda uygun değildir.

• Every summer, the researchers ————boşlukvisited the same coastal villages.

  Boşluğu aç

  Every summer geçmişte tekrarlanan alışkanlığı gösterir; Simple Past yeterlidir.

For bir süre bildirse de tek başına Present Perfect zorunlu kılmaz. Durumun artık sürmediği veya geçmiş zaman aralığının kapandığı belliyse Simple Past kullanılır. From...to..., between...and... ve during + bitmiş dönem bu kapanışı açıkça gösterebilir.

• She ————boşluklived in Ankara for six years before moving abroad in 2020.

  Boşluğu aç

  Altı yıllık dönem 2020'de sona ermiştir; for bulunmasına rağmen Simple Past gerekir.

• The observatory ————boşlukremained active from 1964 to 1998.

  Boşluğu aç

  From 1964 to 1998 başlangıcı ve sonu belli, kapanmış bir dönemdir.

Bir anlatıda art arda tamamlanan ana olaylar Simple Past ile sıralanır. O sırada sürmekte olan arka plan Past Continuous, ana olaydan daha önce tamamlanan ve önceliği önemli olan eylem Past Perfect ile verilir. After ve before sıralamayı zaten açıkça gösteriyorsa iki olay da Simple Past olabilir.

• The alarm rang, the guard checked the monitor and then called the manager.

  Açıklamayı göster

  Simple Past olay zinciri —Üç eylem gerçekleşme sırasıyla anlatının ana çizgisini kurar.

• While the guard ————boşlukwas checking the monitor, the alarm rang.

  Boşluğu aç

  Kontrol etme süren arka plandır; alarmın çalması onu kesen kısa Simple Past olayıdır.

Simple Past tamamlanmış geçmiş zamanı; Present Perfect ise kesin zamanı söylemeden bugünkü sonucu, deneyimi veya bugüne uzanan aralığı anlatır. Yesterday, last year, ago ve in 2019 Simple Past; so far, since, over the past... ve bitmemiş this week çoğunlukla Present Perfect ister. 'When?' sorusu zamanı kapattığı için Simple Past ile kurulur.

• The agency ————boşlukintroduced the rule in 2021 but has revised it twice since then.

  Boşluğu aç

  In 2021 kapanmış geçmiş; since then ile başlayan sonraki aralık bugüne uzanır.

• When ————boşlukdid / appear the first symptoms ————boşlukdid / appear?

  Boşluğu aç

  When kesin geçmiş zamanı sorar; did + V1 kullanılır.

Geçmişte eylemi yapan değil, eylemden etkilenen unsur önemliyse was/were + V3 kullanılır. Tekil özne was, çoğul özne were alır. Bu yapıyı V2 ile karıştırma: 'The committee approved the plan' etken; 'The plan was approved' edilgendir.

• The documents ————boşlukwere examined during the investigation.

  Boşluğu aç

  Documents çoğuldur ve inceleme eylemine maruz kalır; were + V3 gerekir.

• The first edition ————boşlukwas published in 1986.

  Boşluğu aç

  Edition tekildir, eylem edilgendir ve in 1986 bitmiş zamanı gösterir.

• Olumsuz ya da soruda fiili yeniden geçmiş yapmak: 'Did he went?' değil, 'Did he go?'.
• be fiiline did eklemek: 'Did she be ready?' değil, 'Was she ready?'.
• Düzensiz fiilin V3 biçimini V2 sanmak: 'She written' değil, 'She wrote'; 'She has written' doğrudur.
• Ünsüz + y yazımını korumak: 'studyed' değil, 'studied'; ama 'played' biçiminde y kalır.
• Ago ile Present Perfect kurmak: 'has left two hours ago' değil, 'left two hours ago'.
• For gördüğünde otomatik Present Perfect seçmek: süre geçmişte kapandıysa 'lived there for five years' denir.
• Geçmiş durumu would ile anlatmak: 'would live in Ankara' yerine durum için 'used to live in Ankara'.
• Olumsuz used to yapısında geçmişliği iki kez işaretlemek: standart sınav biçimi 'didn't use to'dur.
• Who özneyi sorarken did kullanmak: 'Who did call?' değil, vurgusuz normal soruda 'Who called?'.
• Arka plandaki uzun eylemi Simple Past yapmak: kesilen süreç çoğunlukla Past Continuous olur.
• Her iki geçmiş olaydan ilkini otomatik Past Perfect yapmak; öncelik zaten açık ve vurgu gerekmiyorsa iki Simple Past yeterli olabilir.
• Edilgen cümlede be yardımcısını düşürmek: 'The bridge completed in 1998' değil, 'was completed'.